Historia kwestii społecznych i polityki społecznej 2103-L-D1HKSPS
Konwersatorium (KON) Semestr zimowy 2026/27

L. Caro, Solidaryzm. Jego zasady, dzieje i zastosowania, Lwów 1931,

Z. Daszyńska-Golińska, Podstawy polityki społecznej w zarysie, Warszawa 1932,

Z. Daszyńska-Golińska, Polityka społeczna / Économie socjale, Warszawa 1933,

Z. Daszyńska-Golińska, Kwestia kobieca a małżeństwo [on-line],

Z. Daszyńska-Golińska, Prawo wyborcze kobiet [on-line],

N. Michalewicz, Opieka społeczna we Lwowie, Lwów 1939,

K. Krzeczkowski, Polityka społeczna, Warszawa 1931,

J. Piątkowski, Światowe bezrobocie, Bydgoszcz 1931,

W. Dobrzyński, Opieka mieszkaniowa jako zadanie państwa i samorządów, Bydgoszcz 1929,

W. Prażmowska-Ivánka, Wczasy ludzi miasta, Warszawa 1937,

R. Lenartowicz, Jak zaradzić biedzie na wsi, Warszawa 1932,

J. Barylski, Poradnik dla bezrobotnych pracowników umysłowych i fizycznych (…), Warszawa 1933,

A. Kostanecki, Polityka ekonomiczna, Warszawa 1938,

F. Piltz, Bezdomni w Warszawie, Warszawa 1929,

I. Koschembahr-Łyskowski, Cele i zadania polityki społecznej, Warszawa 1927,

L. Krzywicki, Idea a życie; Ludożerstwo i wilkołactwo [w:] Studia socjologiczne, Gebethner&Wolff, Warszawa-Kraków-Lublin-Łódź-Poznań-Wilno-Zakopane, brw,

K. Krzeczkowski, O nową formę ubezpieczeń społecznych, Warszawa 1923,

S. Rychliński, Drabina społeczna w Anglii, Warszawa 1938,

Pamiętniki Emigrantów; Pamiętniki Chłopów, Pamiętniki Bezrobotnych, Instytut Gospodarstwa Społecznego, Warszawa 1938-1977 (wybrane tomy).

J. Słomka, Pamiętniki włościanina, Kraków, (brw).

Z. Urbański, Mniejszości Narodowe w Polsce, Wydawnictwo "Mniejszości Narodowe" Warszawa 1932,

S. Kutrzeba, Mniejszości w najnowszem prawie międzynarodowem, Ossolineum, Lwów, Warszawa, Kraków 1925,

M. Jarmuż, Problemy mieszkaniowe w Polsce w latach siedemdziesiątych XX wieku w świetle dokumentów osobistych, IH PAN, Warszawa 2020,

Polityka społeczna, (red.) A. Rajkiewicz, Warszawa 1973,

J. Szczepański, Rozważania o konsumpcji w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1978,

M. Olędzki, Wstęp do teorii polityki społecznej; Propozycja wyjścia z kryzysu, PWE, Warszawa 1981,

H. Strzemińska, Czas pracy i czas wolny w polityce społecznej, PWE, Warszawa 1988,

Polityka społeczna w Polsce; Synteza badań, M. Księżopolski i J. Auleytner, Warszawa 1990,

D. Stola, Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949-1989, IPN/ISP PAN, Warszawa 2010,

Szczegółowe lektury przypisane do poszczególnych zajęć [broszury, rozdziały, strony] są podawane z wyprzedzeniem 14 dni.

Po zakończeniu zajęć Student potrafi zdefiniować czym jest polityka społeczna oraz kwestia społeczna, a także scharakteryzować poszczególne kwestie społeczne, z uwzględnieniem specyfiki regionalnej i czasu występowania. Potrafi wskazać czynniki powodujące wystąpienie wybranych kwestii społecznych i sposoby ich łagodzenia lub przezwyciężania. Potrafi ocenić oddziaływanie kwestii społecznych na poszczególne grupy społeczne. Umie krytycznie odnieść się do interpretacji genezy poszczególnych kwestii społecznych. Umie odnieść możliwości realizacji działań z zakresu polityk sektorowych oraz przeciwdziałania wybranym kwestiom społecznym do szerszych uwarunkowań historycznych oraz politycznych.

Jednocześnie studenci znają i rozumieją w perspektywie historycznej:

- K_W01 terminologię nauki o polityce społecznej i ma wiedzę o miejscu nauki o polityce społecznej w systemie nauk, jak również znają i rozumieją podstawowe metody i techniki prowadzenia badań w obszarze polityki społecznej,

- K_W02 rodzaje, przejawy, struktury i dynamikę problemów społecznych w skali krajowej, lokalnej, globalnej oraz związki między nimi i ich strukturalne uwarunkowania w kontekście polityki społecznej,

- K_W03 przemiany więzi i struktur rodzinnych, sąsiedzkich, lokalnych, zawodowych; mają zaawansowaną wiedzę o charakterze, źródłach i konsekwencjach tych zmian dla polityki społecznej.

Jednocześnie studenci potrafią w perspektywie historycznej:

- K_U01 interpretować zjawiska społeczne trafnie rozpoznając problemy społeczne, kwestie społeczne i ryzyka socjalne oraz umieją wskazać ich gospodarcze i społeczno-demograficzne uwarunkowania w kontekście polityki społecznej,

- K_U07 publicznie prezentować prowadzone przez siebie badania, analizy i prognozy w obszarze polityki społecznej, a także uczestniczyć w debacie na temat zagadnień z obszaru polityki społecznej.

Jednocześnie studenci są gotowi do:

- K_K01 krytycznej oceny posiadanej przez siebie wiedzy i zewnętrznych komunikatów z obszaru polityki społecznej, a także uznania znaczenia dowodów naukowych dla polityki społecznej jako działalności praktycznej, opierając się na wiedzy o doświadczeniach z przeszłości.

Kryteria oceniania: Zajęcia realizowane są w formie konwersatorium, do którego niezbędne jest przeczytanie lektur przypisanych do konkretnych zajęć.

Po I semestrze odbywa się kolokwium zaliczeniowe z omówionego materiału (lektury).

Po II semestrze zajęcia kończą się egzaminem pisemnym na ocenę. Do zaliczenia egzaminu niezbędne jest uczestnictwo w zajęciach i znajomość wybranych fragmentów literatury przedmiotu.

W ogólnej ocenie (semestralnej i rocznej) może być uwzględniona dodatkowa aktywność studenta - o ile zostanie to uzgodnione z grupą.

Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach.

Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.

Podczas zajęć Studenci proszeni się o sporządzanie dokładnych notatek.

Zajęcia obejmują zarówno omówienienie definicji polityki społecznej oraz kwestii społecznej, jak też spotkania poświęcone poszczególnym kwestiom społecznym (i ich ewolucji). Omówione zostaną także instytucje zajmujące się działaniami z zakresu polityki społecznej z uwzględnieniem zmian wynikających z uwarunkowań ustrojowych i politycznych. Ostatnia część zajęć będzie skoncentrowana na prognozach występowania poszczególnych kwestii społecznych oraz perspektyw polityki społecznej. W zajęciach przewidziano również odwoływanie się do aktualnego przeciwdziałania kwestiom społecznym. Zakres tematyczny obejmuje okres od Rewolucji Przemysłowej (XIXw.) po Jesień Ludów (XXw.).

semestr zimowy i letni:

- zagadnienia związane ze zmianami społecznymi wynikającymi z rewolucji przemysłowej,

- omówienie sylwetek i dorobku wielkich badaczy polityki społecznej w Polsce,

- omówienie szerszych uwarunkowań kwestii społecznej,

- kwestia populacyjna,

- kwestia migracyjna,

- kwestia mniejszości narodowych,

- kwestia włościańska,

- kwestia robotnicza i kwestia bezrobocia,

- kwestia edukacyjna,

- kwestia zdrowia,

- patologia społeczna,

- kwestia czasu wolnego,

- prognozy występowania kwestii społecznych w przyszłości.

Zajęcia realizowane w formie konwersatorium wzbogaconego o materiały archiwalne (kroniki filmowe, fotografie, skany dokumentów, pamiętniki). Po omówieniu przypadającego na dane zajęcia zagadnienia zaplanowano czas wyłącznie na dyskusję lub - na wniosek studentów - szczegółowe, dalsze omówienie wybranego zagadnienia.

Istnieje możliwość wizyt w miejscach istotnych z perspektywy omawianych zagadnień: np. skansen, muzeum, lustracja miejsc.