Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Ustrój polityczny RP

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2102-BW-L-Z2UPRP
Kod Erasmus / ISCED: 14.1 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0312) Politologia i wiedza o społeczeństwie Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Ustrój polityczny RP
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE - ZAOCZNE I STOPNIA 2 semestr 1 rok - przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 5.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Student posiada wiedzę z zakresu podstaw nauk o państwie (koncepcje i definicje państwa, formy i funkcje państwa) i prawie (norma prawna, przepis prawny, źródła prawa, system źródeł prawa). Student dysponuje również ogólną wiedzą na temat historycznych aspektów ustroju państwa oraz ogólną wiedzą na temat organizacji i działania współczesnych państw, ze szczególnym uwzględnieniem państw europejskich.


Student ma umiejętności komparatystycznego postrzegania problematyki ustrojowej – zarówno z perspektywy rozwiązań historycznych, jak i współczesnych oraz potrafi odnosić to do rozwiązań przyjętych w Rzeczypospolitej Polskiej.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje: periodyzację dziejów systemu politycznego i ustroju politycznego Polski XX-XXI w.; podstawy konstytucyjne i zasady ustroju politycznego RP; system organów państwowych, ich tworzenie, struktura i zasady działania; zakres i formy uczestnictwa politycznego obywateli.

Pełny opis:

Przedmiot poświęcony jest następującej problematyce:

1. Podstawowe pojęcia związane z funkcjonowaniem systemu politycznego współczesnej Polski: 1) Pojęcie systemu politycznego, ustroju politycznego, systemu rządów.2) Pojęcie, rodzaje i funkcje konstytucji. 3) Prawo konstytucyjne i jego źródła. 4) Konstytucja RP a standardy współczesnego konstytucjonalizmu.

2. Proces przygotowania i uchwalenia Konstytucji III RP.

3. Wartości i zasady konstytucyjne (ustrojowe) w RP: 1) Pojęcie wartości i zasad ustrojowych. 2) Rzeczpospolita jako dobro wspólne. 3) RP demokratycznym państwem prawnym: zasady konstytucjonalizmu, legalizmu, suwerenności narodu, pluralizmu politycznego, podziału władz. 4) Godność, wolność i równość jako podstawy katalogu praw i wolności człowieka i obywatela.

4. System źródeł prawa w Konstytucji RP i jego kontrola: 1) Pojęcie systemu źródeł prawa, 2) Źródła prawa powszechnie obowiązującego: umowa międzynarodowa, ustawa, rozporządzenie, 3) Prawo krajowe a prawo wspólnotowe, 4) Trybunał Konstytucyjny: geneza, funkcje i kompetencje, skutki orzeczeń.

5. Prawo wyborcze: wybory do Sejmu, Senatu i prezydenckie oraz do Parlamentu Europejskiego: 1) Ustrojowo – polityczna rola wyborów parlamentarnych i prezydenckich w III Rzeczypospolitej. 2) Organizacja wyborów. 3) Zgłaszanie kandydatów. 4) Ustalanie wyników głosowania. 5) Ważność wyborów. 6) Kampania wyborcza. 7) Finansowanie wyborów.

6. Sejm i Senat: 1) Struktura i tryb funkcjonowania parlamentu. 2) Status prawny posła i senatora. 3) Funkcje Sejmu i Senatu. 4) Organizacja wewnętrzna Sejmu i Senatu. 5) Tryb ustawodawczy. 6) Zgromadzenie Narodowe.

7. Prezydent Rzeczypospolitej: 1) Geneza przywrócenia instytucji Prezydenta RP. 2) Ustrojowa pozycja Prezydenta RP. 3) Kompetencje Prezydenta RP. 4) Odpowiedzialność konstytucyjna głowy państwa.

8. Rada Ministrów: 1) Ustrojowa pozycja Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. 2) Sposób powoływania Rady Ministrów. 3) Struktura rządu. 4) Tryb działania Rady Ministrów. 5) Kompetencje Rady Ministrów. 6) Administracja rządowa.

Literatura:

Literatura podstawowa

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2020.

Literatura uzupełniająca

J. Zaleśny, Tworzenie Konstytucji z 1997 roku. Przejaw kooperacji czy rywalizacji elit politycznych?, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

T. Mołdawa, Konstytucja RP a standardy współczesnego konstytucjonalizmu w perspektywie minionej dekady, [w:] W. Jakubowski, T. Słomka (red.), Porządek konstytucyjny w Polsce, Warszawa-Pułtusk 2008.

R. Glajcar, Konstytucja RP z 1997 roku w procesie konsolidacji demokracji, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6.

M. Grzybowski, Wpływ europejskich rozwiązań konstytucyjnych na unormowania Konstytucji RP z 1997 roku. Zagadnienia wybrane, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

J. Jaskiernia, Społeczna percepcja Konstytucji RP z 1997 roku, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

B. Szlachta, Aksjologia Konstytucji RP z 1997 roku. Perspektywa badacza myśli politycznej, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

M. Dąbrowski, Antywartości konstytucyjne. Wprowadzenie do problematyki, «Przegląd Sejmowy» 2018, Nr 5

J. Szymanek, Interpretacja konstytucji: warianty teorii i praktyki na przykładzie Konstytucji RP z 1997 roku, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

A. Bień-Kacała, Bezpieczeństwo w Konstytucji RP z 1997 r. – wstępna diagnoza, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2015, Nr 2

R. Balicki, Zwierzchnictwo Prezydenta RP nad siłami zbrojnymi (wybrane problemy), «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2014, Nr 2

R. M. Małajny, Podział władzy w Konstytucji RP z 1997 roku. Analiza formalna, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

Z. Machelski, Rozliczalność jako element jakości procesu demokratycznego w systemie instytucjonalnym III Rzeczypospolitej «Przegląd Sejmowy» 2018, Nr 1

G. Kuca, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w systemie podzielonych władz (zarys problemu), [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek (red.), Instytucja prezydenta. Zagadnienia teorii i praktyki na tle doświadczeń polskich oraz wybranych państw obcych, Warszawa 2010

P. Czarny, Konstytucyjne spory kompetencyjne (wybrane zagadnienia teoretyczne), «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2014, Nr 2

T. Słomka, Ustrojowe cechy polskiej kohabitacji, «Rocznik Nauk Politycznych» 2008, nr 11

R. Grabowski, Refleksje nad polskim modelem parlamentaryzmu, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2018, Nr 5

J. Kuciński, Posłowie jako podmioty sejmowej kontroli działalności rządu w świetle regulacji normatywnych, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2017, Nr 1

J. Juchniewicz, Odpowiedzialność polityczna ministrów – konieczność czy polityczne awanturnictwo?, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2016, Nr 5

T. Mołdawa, Konstytucje polskie 1918-1998, Warszawa 1999.

W. Jakubowski, T. Słomka, Konstytucyjne organy władzy RP w latach 1989-2011 na tle polskich tradycji ustrojowych XIX i XX wieku, Warszawa 2012.

J. Szymanek (red.), Wielki słownik parlamentarny, Warszawa 2018

Źródła: Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r., podstawowe ustawy ustrojowe, regulaminy parlamentarne, wybrane orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Efekty uczenia się:

EK1. Zna i rozumie prawidłowości ewolucji ustrojowej Polski (K_W01)

EK2. Zna pojęcie i treść standardów konstytucyjnych funkcjonujących w Polsce i innych państwach demokratycznych (K_W06)

EK3. Zna tryb przyjęcia i zmiany konstytucji, jej systematykę (budowę i treść) i znaczenie w ustroju politycznym RP (K_W06)

EK4. Zna podstawowe wartości i zasady ustrojowe RP (K_W06)

EK5. Zna zasady wyboru i powoływania naczelnych organów władzy państwowej RP (K_W06)

EK6. Rozpoznaje katalog funkcji i kompetencji naczelnych organów władzy państwowej RP oraz prawidłowości w zakresie ich relacji wzajemnych (K_W06)

UMIEJĘTNOŚCI

EK7. Potrafi wyjaśnić rolę i znaczenie konstytucji jako zbioru podstawowych praw dla państwa, również w ujęciu członkostwa Polski w Unii Europejskiej (K_U01)

EK8. Umie scharakteryzować funkcje i kompetencje naczelnych organów władzy państwowej RP w kontekście panującego systemu rządów (K_U01)

KOMPETENCJE

EK9. Potrafi wykorzystać procedury i instrumenty prawno-ustrojowe do osiągania celów właściwych dla funkcjonowania w społeczeństwie obywatelskim w warunkach państwa demokratycznego i prawnego (np. organizować komitet ludowej inicjatywy ustawodawczej) (K_K05)

Metody i kryteria oceniania:

Weryfikacja efektów kształcenia odbywa się na podstawie egzaminu pisemnego (testowo-opisowy). Elementem zaliczenia jest również uczestnictwo na ćwiczeniach (dopuszczalne dwie nieobecności w semestrze).

Praktyki zawodowe:

Nie są wymagane.

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-19 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 18 godzin więcej informacji
Wykład, 18 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jacek Zaleśny
Prowadzący grup: Michał Mistygacz, Jacek Zaleśny
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Ćwiczenia - Zaliczenie
Wykład - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Przedmiot obejmuje: periodyzację dziejów systemu politycznego i ustroju politycznego Polski XX-XXI w.; podstawy konstytucyjne i zasady ustroju politycznego RP; system organów państwowych, ich tworzenie, struktura i zasady działania; zakres i formy uczestnictwa politycznego obywateli.

Pełny opis:

Przedmiot poświęcony jest następującej problematyce:

1. Podstawowe pojęcia związane z funkcjonowaniem systemu politycznego współczesnej Polski: 1) Pojęcie systemu politycznego, ustroju politycznego, systemu rządów.2) Pojęcie, rodzaje i funkcje konstytucji. 3) Prawo konstytucyjne i jego źródła. 4) Konstytucja RP a standardy współczesnego konstytucjonalizmu.

2. Proces przygotowania i uchwalenia Konstytucji III RP.

3. Wartości i zasady konstytucyjne (ustrojowe) w RP: 1) Pojęcie wartości i zasad ustrojowych. 2) Rzeczpospolita jako dobro wspólne. 3) RP demokratycznym państwem prawnym: zasady konstytucjonalizmu, legalizmu, suwerenności narodu, pluralizmu politycznego, podziału władz. 4) Godność, wolność i równość jako podstawy katalogu praw i wolności człowieka i obywatela.

4. System źródeł prawa w Konstytucji RP i jego kontrola: 1) Pojęcie systemu źródeł prawa, 2) Źródła prawa powszechnie obowiązującego: umowa międzynarodowa, ustawa, rozporządzenie, 3) Prawo krajowe a prawo wspólnotowe, 4) Trybunał Konstytucyjny: geneza, funkcje i kompetencje, skutki orzeczeń.

5. Prawo wyborcze: wybory do Sejmu, Senatu i prezydenckie oraz do Parlamentu Europejskiego: 1) Ustrojowo – polityczna rola wyborów parlamentarnych i prezydenckich w III Rzeczypospolitej. 2) Organizacja wyborów. 3) Zgłaszanie kandydatów. 4) Ustalanie wyników głosowania. 5) Ważność wyborów. 6) Kampania wyborcza. 7) Finansowanie wyborów.

6. Sejm i Senat: 1) Struktura i tryb funkcjonowania parlamentu. 2) Status prawny posła i senatora. 3) Funkcje Sejmu i Senatu. 4) Organizacja wewnętrzna Sejmu i Senatu. 5) Tryb ustawodawczy. 6) Zgromadzenie Narodowe.

7. Prezydent Rzeczypospolitej: 1) Geneza przywrócenia instytucji Prezydenta RP. 2) Ustrojowa pozycja Prezydenta RP. 3) Kompetencje Prezydenta RP. 4) Odpowiedzialność konstytucyjna głowy państwa.

8. Rada Ministrów: 1) Ustrojowa pozycja Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. 2) Sposób powoływania Rady Ministrów. 3) Struktura rządu. 4) Tryb działania Rady Ministrów. 5) Kompetencje Rady Ministrów. 6) Administracja rządowa.

Literatura:

Literatura podstawowa

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2020.

Literatura uzupełniająca

J. Zaleśny, Tworzenie Konstytucji z 1997 roku. Przejaw kooperacji czy rywalizacji elit politycznych?, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

T. Mołdawa, Konstytucja RP a standardy współczesnego konstytucjonalizmu w perspektywie minionej dekady, [w:] W. Jakubowski, T. Słomka (red.), Porządek konstytucyjny w Polsce, Warszawa-Pułtusk 2008.

R. Glajcar, Konstytucja RP z 1997 roku w procesie konsolidacji demokracji, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6.

M. Grzybowski, Wpływ europejskich rozwiązań konstytucyjnych na unormowania Konstytucji RP z 1997 roku. Zagadnienia wybrane, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

J. Jaskiernia, Społeczna percepcja Konstytucji RP z 1997 roku, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

B. Szlachta, Aksjologia Konstytucji RP z 1997 roku. Perspektywa badacza myśli politycznej, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

M. Dąbrowski, Antywartości konstytucyjne. Wprowadzenie do problematyki, «Przegląd Sejmowy» 2018, Nr 5

J. Szymanek, Interpretacja konstytucji: warianty teorii i praktyki na przykładzie Konstytucji RP z 1997 roku, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

A. Bień-Kacała, Bezpieczeństwo w Konstytucji RP z 1997 r. – wstępna diagnoza, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2015, Nr 2

R. Balicki, Zwierzchnictwo Prezydenta RP nad siłami zbrojnymi (wybrane problemy), «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2014, Nr 2

R. M. Małajny, Podział władzy w Konstytucji RP z 1997 roku. Analiza formalna, «Przegląd Sejmowy» 2017, Nr 6

Z. Machelski, Rozliczalność jako element jakości procesu demokratycznego w systemie instytucjonalnym III Rzeczypospolitej «Przegląd Sejmowy» 2018, Nr 1

G. Kuca, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w systemie podzielonych władz (zarys problemu), [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek (red.), Instytucja prezydenta. Zagadnienia teorii i praktyki na tle doświadczeń polskich oraz wybranych państw obcych, Warszawa 2010

P. Czarny, Konstytucyjne spory kompetencyjne (wybrane zagadnienia teoretyczne), «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2014, Nr 2

T. Słomka, Ustrojowe cechy polskiej kohabitacji, «Rocznik Nauk Politycznych» 2008, nr 11

R. Grabowski, Refleksje nad polskim modelem parlamentaryzmu, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2018, Nr 5

J. Kuciński, Posłowie jako podmioty sejmowej kontroli działalności rządu w świetle regulacji normatywnych, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2017, Nr 1

J. Juchniewicz, Odpowiedzialność polityczna ministrów – konieczność czy polityczne awanturnictwo?, «Przegląd Prawa Konstytucyjnego» 2016, Nr 5

T. Mołdawa, Konstytucje polskie 1918-1998, Warszawa 1999 i nast. wyd.

W. Jakubowski, T. Słomka, Konstytucyjne organy władzy RP w latach 1989-2011 na tle polskich tradycji ustrojowych XIX i XX wieku, Warszawa 2012.

J. Szymanek (red.), Wielki słownik parlamentarny, Warszawa 2018

Źródła: Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r., podstawowe ustawy ustrojowe, regulaminy parlamentarne, wybrane orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Uwagi:

Nie ma.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych.
ul. Długa 44/50
00-241 Warszawa
tel: +48 22 55 49 126 https://www.wne.uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0-2 (2024-02-19)