Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

System Polityczny Rzeczpospolitej Polskiej

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2104-L-D3SPRP
Kod Erasmus / ISCED: 14.6 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: System Polityczny Rzeczpospolitej Polskiej
Jednostka: Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych
Grupy: Stosunki Międzynarodowe - DZIENNE I STOPNIA 3 semestr 2 rok -przedmioty obowiązkowe
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Znajomość mechanizmów i uwarunkowań sprawowania władzy politycznej w Polsce. Umiejętność identyfikacji ustrojowych elementów systemów rządów (modelowych i stosowanych w praktyce) oraz usytuowania na ich tle Konstytucji RP. Orientacja w zakresie praktyki ustrojowej funkcjonowania systemu rządów w Polsce, ze wskazaniem głównych problemów i konfliktów ustrojowych oraz prawnych i politycznych propozycji ich rozwiązania.

Biegła znajomość systemu źródeł prawa oraz podstawowych instytucji politycznych: parlamentu, Rady Ministrów, Prezydenta, ich pozycji i roli ustrojowej, wyboru (powoływania), struktury, funkcji i procedur działania. Umiejętność wskazania na ich wzajemne relacje.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Pojęcie systemu politycznego; teoria konstytucji; źródła prawa w RP; kontrola konstytucyjności ustaw; miejsce i rola Trybunału Konstytucyjnego; ewolucja konstytucjonalizmu polskiego; tryb przygotowania i uchwalenia Konstytucji RP z 1997 r.; zasady podstawowe Konstytucji RP; prawa i wolności człowieka w Konstytucji RP; zasady prawa wyborczego; status prawny parlamentarzysty; struktura i organizacja wewnętrzna parlamentu; funkcje Sejmu i Senatu, tryb ustawodawczy; szczególne tryby ustawodawcze; funkcja kontrolna Sejmu; pozycja ustrojowa, funkcje i kompetencje prezydenta; pozycja ustrojowa, struktura i kompetencje Rady Ministrów, powoływanie i odpowiedzialność Rady Ministrów, stany nadzwyczajne w Konstytucji RP.

Pełny opis:

Pojęcie systemu politycznego; teoria konstytucji; źródła prawa w RP; kontrola konstytucyjności ustaw; miejsce i rola Trybunału Konstytucyjnego; ewolucja konstytucjonalizmu polskiego; tryb przygotowania i uchwalenia Konstytucji RP z 1997 r.; zasady podstawowe Konstytucji RP; prawa i wolności człowieka w Konstytucji RP; zasady prawa wyborczego; status prawny parlamentarzysty; struktura i organizacja wewnętrzna parlamentu; funkcje Sejmu i Senatu, tryb ustawodawczy; szczególne tryby ustawodawcze; funkcja kontrolna Sejmu; pozycja ustrojowa, funkcje i kompetencje prezydenta; pozycja ustrojowa, struktura i kompetencje Rady Ministrów, powoływanie i odpowiedzialność Rady Ministrów, stany nadzwyczajne w Konstytucji RP.

Literatura:

Literatura podstawowa

Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2022;

R.M. Małajny (red.), Polskie prawo konstytucyjne na tle porównawczym, Warszawa 2013

Literatura uzupełniająca

Haczkowska, Zasada bezpośredniego stosowania konstytucji w działalności orzeczniczej sądów, „Przegląd Sejmowy” 2005, nr 1;

A. Chmielarz, Funkcja prawna konstytucji na przykładzie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku, Warszawa 2011;

M. Jabłoński, S. Jarosz-Żukowska (red.), Zasada pierwszeństwa prawa Unii Europejskiej w praktyce działania organów władzy publicznej RP, Wrocław 2015;

K. Skotnicki, Wpływ funkcji wyborów na prawo wyborcze i system wyborczy. Zarys problematyki, „Przegląd Sejmowy” 2007, nr 2;

M. Mistygacz, Protesty wyborcze i ważność wyborów, „Studia Politologiczne” 2011, vol. 22;

D. Lis-Staranowicz, Niepołączalność mandatu parlamentarnego w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2005;

J. Zaleśny, Poseł a partia polityczna, [w:] M. Kruk (red.), Mandat przedstawicielski w teorii, prawie i praktyce poselskiej, Warszawa 2013;

J. Zaleśny, Poseł a wyborcy, [w:] M. Kruk (red.), Mandat przedstawicielski w teorii, prawie i praktyce poselskiej, Warszawa 2013;

J. Szymanek, Nowe interpretacje zasady reprezentacji politycznej, „Przegląd Sejmowy” 2014, nr 6;

R. Grabowski, Ewolucja pozycji ustrojowej Zgromadzenia Narodowego w latach 1989–2019, „Studia Politologiczne” 2019, vol. 53;

J. Zaleśny, Status prawnoustrojowy sejmowej komisji śledczej, „Studia Politologiczne” 2010, Vol. 18;

S. Patyra, Tryb pilny w teorii i praktyce procesu ustawodawczego pod rządami Konstytucji z 1997 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2011, nr 1;

J. Szymanek, Zakres przedmiotowy poprawek Senatu do ustawy, „Państwo i Prawo” 2001, z. 11;

S .Patyra, Parlamentaryzm zracjonalizowany a là polonaise – refleksje z perspektywy dwudziestu lat obowiązywania Konstytucji z 1997 r., „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2017, nr 5;

J. Zaleśny, Dynamika procedur interpelacyjnych. Doświadczenia okresu transformacji w wymiarze wertykalnym, [w:] M Kruk, J. Wawrzyniak (red.), Transformacja ustrojowa w Polsce 1989-2009, Warszawa 2011;

G. Kuca, Parlamentarna kontrola budżetu państwa jako mit o kontroli fiskalnej, "Studia Politologiczne" 2023, vol. 69;

A. Chorążewska, Dualizm egzekutywy i jego konsekwencje: casus sporu o reprezentację polski w Radzie Europejskiej, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek (red.), Instytucja prezydenta. Zagadnienia teorii i praktyki na tle doświadczeń polskich oraz wybranych państw obcych, Warszawa 2010;

M. Grzybowski, System rządów w Rzeczypospolitej Polskiej: charakterystyka i diagnoza wątpliwości. Uwagi wprowadzające, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2012, nr 1;

J. Jaskiernia, Parlamentaryzm III RP: aksjologia konstytucyjna a dylematy praktyki ustrojowej, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek, M. Mistygacz (red.), Parlamentarny system rządów. Teoria i praktyka, Warszawa 2012;

J. Szymanek, Elementy racjonalizacji w konstrukcji parlamentarnego systemu rządów: analiza rozwiązań zawartych w Konstytucji RP, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek, M. Mistygacz (red.), Parlamentarny system rządów. Teoria i praktyka, Warszawa 2012;

R. Glajcar, Dwadzieścia pięć lat powszechnych wyborów prezydenckich w Polsce. Potrzeba rewizji?, „Studia Politologiczne” 2016, vol. 42;

B. Szczurowski, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jako organ czuwający nad przestrzeganiem konstytucji, Warszawa 2016.

Efekty uczenia się:

K_W01, K_W03, K_U01, K_U02, K_K02

WIEDZA

EK 1 - posiada ogólną wiedzę o ładzie i porządku prawnym i politycznym państwa, ich składowych;

EK 2 - dysponuje wiedzą o atrybutach organów władzy politycznej, systemie organów władzy politycznej; mechanizmach działania organów władzy politycznej, wzajemnych relacjach zachodzących między nimi;

EK 3 - posiada pogłębioną wiedzę na temat roli systemu źródeł prawa i właściwego działania organów władzy państwowej i ich znaczenia w państwie prawnym;

UMIEJĘTNOŚCI

EK 4 - umie zbudować relacje między poszczególnymi pojęciami właściwymi dla systemu politycznego RP;

EK 5 - potrafi ustalać cechy właściwe poszczególnych rodzajów źródeł prawa i organów władzy państwowej w państwie prawnym;

EK 6 - posiada pogłębioną umiejętność posługiwania się w praktycznych zastosowaniach źródeł prawa;

EK 7- posiada umiejętność przygotowywania wystąpień ustnych dotyczących zagadnień ustrojowych, korzystając z materiałów pozyskanych samodzielnie;

KOMPETENCJE

EK 9 - potrafi odpowiednio sprecyzować priorytety służące realizacji określonego przez siebie lub innych zadania;

EK 10 – ma świadomość, że organy władzy państwowej podlegają permanentnej zmianie i z tego powodu ma potrzebę uczenia się przez całe życie, potrafi inspirować i organizować proces uczenia się innych osób.

Metody i kryteria oceniania:

Podstawowym warunkiem zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze). Przekroczenie liczby dopuszczalnych nieobecności skutkuje koniecznością zaliczenia zajęć na dyżurze dydaktycznym. Nieobecność na ponad połowie spotkań skutkuje niezaliczeniem przedmiotu (student nie jest klasyfikowany).

Ocena końcowa jest wypadkową oceny ciągłej dokonywanej na podstawie bieżącego przygotowywania się do zajęć i aktywności w ich trakcie, a także zrealizowanych prac (referatu) oraz kolokwium. Kolokwium ma postać testu złożonego z około 20 pytań zamkniętych, otwartych i kazusów.

Praktyki zawodowe:

Nie są wymagane.

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Jacek Zaleśny, Tomasz Żukowski
Prowadzący grup: Jacek Zaleśny, Tomasz Żukowski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Egzamin
Konwersatorium - Egzamin
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Rozumienie systemu źródeł prawa, roli instytucji ustrojowych w państwie oraz zasad i procedur ich funkcjonowania; rozumienie genezy instytucji państwa; poruszanie się w sferze wzajemnych relacji między głównymi organami państwa; rozumienie praktyki działania głównych organów państwa; rozumienie zasadniczych instytucjonalnych i materialnych gwarancji konstytucji, praw i wolności oraz obowiązków obywatelskich.

Pełny opis:

Zakres przedmiotowy:

1. Kształtowanie się instytucji politycznych w Polsce

2. Ewolucja ustrojowa od 1980 roku

3. Uchwalenie Małej Konstytucji z 1992 i Konstytucji 1997 r.

4. Zasady ustrojowe państwa

5. Prawa i obowiązki obywatela i człowieka

6. Hierarchia źródeł prawa

7. Sejm i Senat - organizacja, działania i funkcje

8. Proces ustawodawczy

9. Prezydent RP - miejsce w systemie organów władzy

10. Rada Ministrów - tryb powołania i organizacja

11. Administracja samorządowa

12. Władza sądownicza

13. Organy kontroli państwowej

14. Pluralizm polityczny w Polsce

Literatura:

Literatura podstawowa

1. L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, Warszawa 2022.

Akty normatywne:

2. Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

3. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. – Regulamin Sejmu RP (M.P. z 2021 r., poz. 888 ze zm.), dz. I – dz. II, rozdz. 1; dz. III.

4. Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1220 ze zm.).

5. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1319 ze zm.), art. 1-103, 192-251, 255-283, 287-325.

Literatura uzupełniająca

1. J. Jaskiernia, Wielka, duża i mała ratyfikacja – typy procedur wyrażania zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej przez Prezydenta w świetle Konstytucji RP, [w:] M. Laskowska, J. Wawrzyniak (red.), Instytucje prawa konstytucyjnego w dobie integracji europejskiej, Warszawa 2009.

2. Z. Jarosz, Postepowanie ustawodawcze w Sejmie, [w:] J. Wawrzyniak (red.), Tryb ustawodawczy a jakość prawa, Warszawa 2005.

3. M. Kruk, J. Wawrzyniak (red.), Transformacja ustrojowa w Polsce (1989-2009), Warszawa 2011.

4. M. Kruk, Funkcja kontrolna Sejmu RP, Warszawa 2008.

5. M. Kruk, Koncepcja mandatu przedstawicielskiego w konstytucyjnej doktrynie i praktyce, „Przegląd Sejmowy” 1993, nr 4.

6. M. Kruk, Konstytucyjne zasady podstawowe, ich znaczenie prawne i katalog, [w:] W. Sokolewicz, Zasady podstawowe polskiej Konstytucji, Warszawa 1998.

7. M. Kruk, Wprowadzenie do problematyki parlamentarnego systemu rządów, [w:] T. Mołdawa, J. Szymanek, M. Mistygacz (red.), Parlamentarny system rządów. Teoria i praktyka, Warszawa 2012.

8. M. Żabicka-Kłopotek, „Wytyczne” jako element upoważnienia do wydania rozporządzenia (na tle artykułu 92 Konstytucji RP), „Przegląd Sejmowy” 2006, nr 3.

Akty normatywne:

17. Ustawa z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1799 ze zm.), rozdz. 1 i 2.

18. Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 178 ze zm.).

19. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1319 ze zm.), art. 1-103, 192-251, 255-283, 287-325.

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych.
ul. Długa 44/50
00-241 Warszawa
tel: +48 22 55 49 126 https://www.wne.uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0-2 (2024-02-19)