Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Postępowanie cywilne

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 2200-1P014S
Kod Erasmus / ISCED: (brak danych) / (brak danych)
Nazwa przedmiotu: Postępowanie cywilne
Jednostka: Wydział Prawa i Administracji
Grupy:
Punkty ECTS i inne: 8.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.
Język prowadzenia: (brak danych)
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Założenia (opisowo):

Założeniem wykładu z postępowania cywilnego jest przedstawienie studentom podstawowych, wybranych zagadnień z zakresu postępowania cywilnego. Omówione zostaną zasady i funkcje postępowania cywilnego z uwzględnieniem standardów konstytucyjnych, prawnomiędzynarodowych oraz europejskich. Uczestnicy zostaną zapoznani z katalogiem źródeł prawa, ze szczególnym uwzględnieniem Kodeksu postępowania cywilnego. Uwzględnione będą także najważniejsze ustawy odrębne, w tym regulujące ustrój sądów powszechnych i Sądu Najwyższego, koszty sądowe w sprawach cywilnych, postępowanie grupowe oraz kompetencje Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawione zostaną rodzaje norm procesowych i zasady ich stosowania, z uwzględnieniem reguł intertemporalnych.

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Wykład ma umożliwić zapoznanie się przez uczestników z podstawowymi zagadnieniami z zakresu postępowania cywilnego, w szczególności jego zasadami i najważniejszymi instytucjami. Przedstawione zostaną cele postępowania cywilnego – rozumianego jako prowadzona w określonych prawem formach działalność sądów i innych właściwych organów oraz występujących przed nimi stron oraz innych zainteresowanych podmiotów zmierzająca do realizacji stosunków prawa materialnego oraz do ochrony wynikających z tych stosunków praw podmiotowych – z uwzględnieniem regulacji konstytucyjnych oraz gwarancji wynikających z umów międzynarodowych oraz prawa Unii Europejskiej. Przedstawione zostaną źródła prawa postępowania cywilnego. Omówiony zostanie charakter jego norm oraz reguły ich stosowania.

Pełny opis:

Program wykładu obejmuje przede wszystkim sądowe postępowanie cywilne, a w jego ramach postępowanie procesowe (tryb procesowy postępowania cywilnego). W toku wykładów omawiane są przede wszystkim tzw. elementy statyczne (konstrukcyjne) – elementy dynamiczne, w tym przebieg postępowania, bardziej szczegółowo omawiane są na warsztatach z postępowania cywilnego.

W ramach wykładu przedstawione zostaną także – w szczególności w formie porównania do postępowania procesowego – podstawowe zagadnienia dotyczące postępowania nieprocesowego (trybu nieprocesowego postępowania rozpoznawczego), a także postępowania egzekucyjnego oraz międzynarodowego i europejskiego postępowania cywilnego (zagadnienia szczegółowe w tym zakresie są omawiane w ramach bloków specjalizacyjnych).

W podstawowym zakresie omówione zostaną także tzw. ADR (alternatywne metody rozwiązywania sporów), wśród których największe znaczenie mają mediacja oraz arbitraż. Zagadnienia z tym związane również są szczegółowo omawiane w ramach bloków specjalizacyjnych.

Celem wykładu jest zapoznanie uczestników z kluczowymi zagadnieniami postępowania cywilnego. Uczestnictwo w wykładach powinno być powiązane z samodzielnym zapoznawaniem się przez uczestników ze źródłami prawa, a także z literaturą przedmiotu, w szczególności podręcznikami. Uzupełnieniem wykładów są także warsztaty z postępowania cywilnego, jak również dotyczące tej problematyki wykłady w ramach bloków specjalizacyjnych.

Zagadnienia:

1. Pojęcie prawa procesowego cywilnego. Pojęcie sprawy cywilnej. Źródła prawa procesowego cywilnego. Charakterystyka norm prawa procesowego cywilnego. Rodzaje i tryby postępowania cywilnego. Prawo procesowe intertemporalne.

2. Przesłanki procesowe. Droga sądowa w sprawach cywilnych. Sprawa cywilna a droga sądowa. Badanie drogi sądowej. Przedmiot procesu.

3. Stosunek postępowania cywilnego do postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego i karnego. Prejudycjalność wyroku karnego.

4. Zasady naczelne wymiaru sprawiedliwości. Zasady naczelne postępowania cywilnego. Skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

5. Organizacja wymiaru sprawiedliwości. Rodzaje sądów. Skład sądu (kolegialność a skład jednoosobowy, skład zawodowy a ławniczy). Asystent sędziego. Referendarz sądowy. Postępowanie w przedmiocie wyłączenia sędziego.

6. Właściwość sądów w sprawach cywilnych. Pojęcie i rodzaje właściwości. Właściwość ustawowa, umowna, delegacyjna. Badanie właściwości i skutki niewłaściwości sądu. Wartość przedmiotu sporu.

7. Pojęcie strony i uczestnika w postępowaniu cywilnym. Zdolność sądowa. Zdolność procesowa. Przedstawicielstwo ustawowe. Reprezentacja procesowa. Zdolność postulacyjna. Legitymacja procesowa. Podstawienie procesowe. Udział prokuratora, organizacji pozarządowych i innych organów oraz podmiotów działających na prawach prokuratora w postępowaniu cywilnym. Następstwo procesowe (pojęcie, rodzaje). Zmiany podmiotowe.

8. Współuczestnictwo procesowe. Rodzaje współuczestnictwa i ich wzajemne związki. Stosunki między współuczestnikami. Postępowanie grupowe.

9. Interwencja główna. Interwencja uboczna. Przypozwanie.

10. Pełnomocnictwo procesowe (pojęcie, rodzaje, zakres). Zastępstwo procesowe Skarbu Państwa.

11. Koszty sądowe a koszty postępowania. Koszty działania strony a koszty działania pełnomocnika. Zasady zasądzania kosztów i orzekanie o kosztach. Zwolnienie od kosztów sądowych. Zabezpieczenie kosztów. Pomoc prawna z urzędu.

12. Pojęcie czynności procesowej. Podział czynności procesowych. Czynności sądu a czynności stron. Wadliwość czynności procesowych i jej skutki. Pisma procesowe, braki formalne pism procesowych i skutki ich nieuzupełnienia.

13. Doręczenia w postępowaniu cywilnym. Zasada oficjalności doręczeń. Rodzaje doręczeń. Pełnomocnik do doręczeń. Kurator do doręczeń (art. 143 k.p.c.). Wadliwość doręczenia i jej skutki.

14. Terminy w postępowaniu cywilnym. Wniosek o przywrócenie terminu.

15. Powództwo. Rodzaje powództw. Wytoczenie powództwa a wszczęcie postępowania. Procesowe i materialnoprawne skutki wytoczenia powództwa. Procesowe i materialnoprawne skutki doręczenia pozwu. Cofnięcie pozwu (zwykłe, kwalifikowane). Przedmiotowa zmiana powództwa.

16. Pojęcie obrony pozwanego. Uznanie pozwu. Zaprzeczenie i zarzuty pozwanego. Powództwo wzajemne. Potrącenie. Ugoda sądowa (charakter prawny, skutki).

17. Rodzaje posiedzeń sądowych. Rozprawa. Przygotowanie rozprawy. Posiedzenie przygotowawcze i plan rozprawy. Koncentracja materiału procesowego. System prekluzji a system dyskrecjonalnej władzy sędziego. Przebieg rozprawy. Policja sesyjna.

18. Zawieszenie postępowania. Umorzenie postępowania.

19. Mediacja i postępowanie pojednawcze.

20. Nadużycie prawa procesowego cywilnego – reguła ogólna i regulacje szczegółowe. Sankcje za nadużycie.

21. Postępowanie dowodowe. Materiał dowodowy a materiał procesowy. Pojęcie i przedmiot dowodu. Stopień dowodu. Ciężar dowodu. Pozadowodowe sposoby ustalania faktów.

22. Rodzaje środków dowodowych. Dowód z dokumentów. Dowód z zeznań świadków. Dowód z opinii biegłych. Dowód z przesłuchania stron. Oględziny. Inne środki dowodowe. Zabezpieczenie dowodów.

23. Orzekanie, w tym wyrokowanie. Rodzaje i formy orzeczeń sądowych. Rodzaje wyroków. Wyrokowanie zaoczne. Zasady orzekania. Rektyfikacja orzeczeń. Sprostowanie, uzupełnienie, wykładnia orzeczeń. Prawomocność orzeczeń. Wykonalność orzeczeń. Skuteczność orzeczeń.

24. Rodzaje środków zaskarżenia. Podział na zwyczajne i nadzwyczajne. Suspensywność i dewolutywność środków zaskarżenia. Dopuszczalność środków zaskarżenia. Przebieg postępowań ze środków zaskarżenia. Zwyczajne środki zaskarżenia. Środki odwoławcze (apelacja, zażalenie). Skarga na czynności referendarza sądowego. Inne zwyczajne środki zaskarżenia. Nadzwyczajne środki zaskarżenia. Skarga kasacyjna. Wznowienie postępowania. Skarga nadzwyczajna. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

25. Postępowania odrębne (zagadnienia wybrane).

26. Międzynarodowe i europejskie postępowanie cywilne. Pojęcie i rodzaje jurysdykcji krajowej. Immunitet sądowy i egzekucyjny. Międzynarodowa pomoc prawna. Uznawanie i wykonywanie orzeczeń zagranicznych.

27. Postępowanie zabezpieczające. Podstawy zabezpieczenia. Zabezpieczenie świadczeń pieniężnych i niepieniężnych.

28. Postępowanie egzekucyjne. Organy postępowania egzekucyjnego. Tytuły egzekucyjne i klauzula wykonalności. Rodzaje i sposoby egzekucji. Egzekucja świadczeń pieniężnych i niepieniężnych. Skarga na czynności komornika. Powództwa przeciwegzekucyjne.

29. Postępowanie nieprocesowe. Konstrukcyjne różnice względem procesu. Kategorie spraw załatwianych w postępowaniu nieprocesowym.

30. Sądownictwo polubowne. Zapis na sąd polubowny. Relacje między sądem polubownym a sądem państwowym. Wyrok sądu polubownego. Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego. Uznanie i wykonanie wyroku sądu polubownego.

Literatura:

1. J. Jodłowski, Z. Resich, J. Lapierre, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, wyd. 8, Warszawa 2016

2. W. Broniewicz, A. Marciniak, I. Kunicki, Postępowanie cywilne, wyd. 13, Warszawa 2020

- ewentualnie inny aktualny podręcznik

3. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod redakcją naukową T. Erecińskiego, Tomy 1-6, Warszawa 2016 (dostępny w SIP LEX)

4. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz (red. T. Wiśniewski), Tomy I-V, Warszawa 2021 (dostępny w SIP LEX)

5. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz (red. A. Marciniak), Tomy I-V, Warszawa 2020 (dostępny w Legalis)

- ewentualne inny aktualny komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego

6. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do zmian 2019. Tom I i II. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym. Przepisy przejściowe (red. T. Zembrzuski, Warszawa 2020 (dostępny w SIP LEX)

7. T. Ereciński, K. Weitz, Sąd arbitrażowy, Warszawa 2008

8. E. Gapska, J, Studzińska, Postępowanie nieprocesowe, wyd. 3, Warszawa 2020

9. J. Misztal-Konecka, Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne w sprawach cywilnych, Warszawa 2019

10. A. Marciniak, Sądowe postępowanie egzekucyjne, Warszawa 2019

11. H. Pietrzkowski, Czynności procesowe zawodowego pełnomocnika w sprawach cywilnych, wyd. 6, Warszawa 2020

12. H. Pietrzkowski, Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych, wyd. 8, Warszawa 2021

13. T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, wyd. 2, Warszawa 2013

Efekty uczenia się:

Dzięki uczestnictwu w wykładzie student ma możliwość:

- poznać źródła prawa: ustawę z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego oraz inne najważniejsze akty prawne w tym zakresie

- zrozumieć funkcje postępowania cywilnego

- poznać objęte wykładem podstawowe instytucje postępowania cywilnego i niezbędną siatkę pojęciową w tym zakresie

- nabyć wiedzę teoretyczną z zakresu prawa postępowania cywilnego potrzebną do przygotowywania się do egzaminu na aplikację zawodową (sędziowską i prokuratorską, adwokacką, radcowską, notarialną, komorniczą).

Metody i kryteria oceniania:

Zaliczenie na podstawie obecności na wykładzie, przy dwóch możliwych nieobecnościach w semestrze. O pozostałych zasadach oceniania informuje osoba prowadząca wykład.

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2023-10-01 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Dziurda, Karol Weitz
Prowadzący grup: Marcin Cieśliński, Marcin Dziurda, Piotr Rylski, Karol Weitz, Bartosz Wołodkiewicz, Tadeusz Zembrzuski
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin

Zajęcia w cyklu "Rok akademicki 2024/25" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2024-10-01 - 2025-06-08
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Wykład, 60 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Marcin Dziurda, Karol Weitz
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Egzamin
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych.
ul. Długa 44/50
00-241 Warszawa
tel: +48 22 55 49 126 https://www.wne.uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)