Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Oko, media i kultura wizualna

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3102-LOMK
Kod Erasmus / ISCED: 14.7 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0314) Socjologia i kulturoznawstwo Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Oko, media i kultura wizualna
Jednostka: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej
Grupy: Moduł L08 (od 2023): Wizualność / sztuka / technologie
Przedmioty etnograficzne do wyboru
Punkty ECTS i inne: 4.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

nieobowiązkowe

Założenia (opisowo):

wymagana znajomość j. angielskiego - materiały do czytania i oglądania często w języku angielskim

Skrócony opis:

Metaforyczne odejście od wizualności, które Martin Jay śledził przede wszystkim w obszarze myśli francuskiej nie ziściło się. Było ono jednak dobrą szkołą nie tyle „potępienia” widzenia (zob. tytuł książki Jaya), ile raczej uczyło, że widzenia nie da się sprowadzić do naoczności i oczywistości. Coraz bardziej kontekstualne „czytanie” wizualności doprowadziło do powstania w końcu XX wieku terminu kultura wizualna, pojmowanego (choć nie ma tu powszechnej zgody) jako przedmiot wiedzy i dyscyplina. Zajęcia mają na celu bliższe i wnikliwsze przyjrzenie się fenomenowi wizualności w kulturze współczesnej w odwołaniu do wybranych przykładów, które roboczo i nieekskluzywnie można skoncentrować wokół trzech wymienionych w tytule topików, wzajemnie, rzecz jasna, ze sobą powiązanych. Chciałbym pokazać, że wizualność (kultura wizualna) może być nie tylko obszarem ciekawych badań, ale także wyzwań intelektualnych.

Pełny opis:

Zajęcia będą polegać na dyskusjach związanych z omawianiem przeczytanych lektur i obejrzanych materiałów audio-wizualnych. Poruszone zostaną następujące zagadnienia:

*zajęcia wstępne: oko-media-kultura wizualna

Kevin Tavin, Seeing and being seen: Teaching visual culture to (mostly) non-art education students, „The International Journal of Art Education”, 2009, 7.2

* Widzieć/niewidzieć

Oliver Sacks, Widzieć i nie widzieć, w: tenże, Antropolog na Marsie, Poznań 1995

Marcin Latałło, Un autre regard (film)

* Nicholas Mirzoeff, Podmiot kultury wizualnej, „Artium Quaestiones", t. XVII, 2006

W.J.T Mitchell, Pokazując widzenie: krytyka kultury wizualnej, przeł. M. Bryl, „Artium Quaestiones", t. XVII, 2006

* Po cóż patrzeć na zwierzęta?

N. Philibert, Nanette (film)

Berger, Po cóż patrzyć na zwierzęta? w: tegoż, O patrzeniu, Alethea 1999

* Media dziś

Nick Couldry, Theorising Media as Practice, w: Theorising Media and Practice, Birgit Bräuchler i John Postill (red.), Berghahn Books 2010

Pertti Alasuutari, Cultural Images of the Media, w: tegoż, Rethinking the Media Audience. The New Agenda, SAGE Publications, London • Thousand Oaks • New Delhi 1999

* Fenomen kina nigeryjskiego

Melita Zajc, Nigerian Video Film Cultures, “Anthropological Notebooks”, XV/1, 2009, s. 65-85

Onookome Okome, Nollywood and Its Critics, w: Mahir Șaul i Ralph A. Austen (red.), Viewing African cinema in the twenty-first century: art films and the Nollywood video revolution, Ohio University Press, Athens, Ohio 2010

* Medialność wesela

Karolina Dudek, Sławomir Sikora, Żeby to było ciekawe… Film o mediatyzacji obrzędów weselnych (film)

Sławomir Sikora, Kłopoty ze zbyt bliską kulturą albo antropologia na własnym podwórku. Przypadek filmowy, w: Antropolog wobec współczesności. Tom w darze Profesor Annie Zadrożyńskiej, Warszawa 2010

* Widzenie płciowości

Nicholas Mirzoeff, Seeing Sex, w: tegoż, An Introduction to Visual Culture, Routledge, Londyn & New York 1999

Richard Dyer, Nie patrz teraz: niestałość męskich fotografii, “Konteksty” 1997

* Widzenie płciowości II

Johannes Sjoberg, Transfiction (film)

Johannes Sjöberg, Transgendered Saints and Harlots Reproduction of Popular Brazilian Transgender Stereotypes through Performance on Stage, on Screen, and in Everyday Life, w: The Handbook of Gender, Sex, and Media, Karen Ross (red.), John Wiley & Sons Ltd. 2012

* „Jeden rzut oka wystarczy by poznać klasę”

M. Szcześniak, Słabe obrazy polskiej klasy średniej, w: tejże, Normy widzialności. Tożsamość w czasach transformacji, Fundacja Bęc Zmiana 2016

* Czy kolor biały jest widoczny?

Martin A. Berger, Sight Unseen Whiteness and American Visual Culture, University of California Press, Berkeley 2005 (fragment)

* Instytucje i sposoby widzenia: Muzea

Gillian Rose, Interpretacja materiałów wizualnych, rozdz. 8: Analiza dyskursu II. Instytucje i sposoby widzenia, PWN, Warszawa 2010

* Etyka widzenia

Ewa Domańska, Czy Libera mógłby nas jeszcze uratować?, http://www.raster.art.pl/galeria/artysci/libera/lego/libera lego.htm,

Sławomir Magala, Omnia aura mecum porto. Pomyłka Benjamina a strategie artystycznej odnowy doświadczenia, „Rocznika Historii Sztuki", nr XXXI, 2006

* Zmieniający się świat

Nicholas Mirzoeff, Jak zobaczyć świat, rozdz. Zmieniamy świat, Kraków-Warszawa 2016

Henry Jenkins wraz z Ravi Purushotma, Margaret Weigel, Katie Clinton i Alice J. Robison, Confronting the Challenges of Participatory Culture. Media Education for the 21st Century, rozdz. What Should We Teach? Rethinking Literacy, The MIT Press Cambridge, Massachusetts London 2009

Literatura:

Zob. wyżej, a także:

Askew K. & R. R. Wilk (red.), The Anthropology of Media. A Reader, Blackwell Publishers Ltd 2002

M. Banks i H. Morphy (red.), Rethinking Visual Anthropology, Yale University Press, New Haven i London 1997

Belting Hans, Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie, przeł. M. Bryl, Universitas, Kraków 2007

Bourdieu Pierre, Telewizja, tłum. P. Wróbel, „Kultura Popularna” 3, 2005

Bourdieu Pierre, O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN 2009

Cherry Deborah, Art History Visual Culture, „Art History”, vol.27, No 4, September 2004, s. 479-493 [wprowadzenie do numeru, troche ciekawych rzeczy o Vis. Cult., 1,06]

Davidov Veronica Miriam, Representing representations: the ethics of filming at Ground Zero, „Visual Studies”, Vol. 19, No. 2, October 2004, s. 162-168 [2-06; reprezentacja,

Ewa Domańska, Czy Libera mógłby nas jeszcze uratować?, http://www, raster.art.pl/galeria/artysci / libera / lego / libera lego.htm

Dyer Richard, Nie patrz teraz: niestałość męskich fotografii, “Konteksty” 1997

Hernández-Reguant Ariana, Copyrighting Che: Art and Authorship under Cuban Late Socialism

Heidegger Martin, Czas światoobrazu, przeł. K. Wolicki, w: tegoż, Budować, mieszkać myśleć, wyb., oprac. i wstępem opatrzył K. Michalski, Czytelnik, Warszawa 1977, s. 128-167

hook bell, The Oppositional Gaze: Black Female Spectators, w: Feminist Postcolonial Theory: A Reader, red. Lewis R., Mills S., Routledge, New York 2003, s. 207 – 221

Jenks Chris (red.), Visual Culture, , Routledge, London 195, s. 142-160 [ii, 2010]

Latour Bruno, What Is Iconoclash? Or Is There a World Beyond the Image Wars

Kirshenblatt-Gimblett Barbara, The Ethnographic Burlesque, “The Drama Review: A Journal of Performances Studies”, 42, 2, lato 1998

Magala Sławomir, Omnia aura mecum porto. Pomyłka Benjamina a strategie artystycznej odnowy doświadczenia, „Rocznika Historii Sztuki”, nr XXXI, 2006

Martinez D. P., Burlesquing knowledge: Japanese quiz shows and models of knowledge, w: M. Banks i H. Morphy (red.), Rethinking Visual Anthropology, Yale University Press, New Haven i London 1997, s. 105-119

Messaris Paul, Visual Culture, w: J. Lull (red.), Culture in the Communication Age, Routledge, London i New York 2001, s. 179-192

Mirzoeff Nicholas, An Introduction to Visual Culture, Routledge, Londyn & New York 1999

Mirzoeff Nicholas, Podmiot kultury wizualnej, przeł. M. Bryl, „Artium Quaestiones”, t. XVII, 2006, s.249-271

Mitchell W.J.T., Pokazując widzenie: krytyka kultury wizualnej, przeł. M. Bryl, „Artium Quaestiones”, t. XVII, 2006, s.273-294

Mitchell, W. J. T., Picture Theory. Essays on Verbal and Visual Representation, The University of Chicago Press, 1994.

Mitchell W.J.T., What Do Pictures Want? The Lives and Loves of Images, The Univeristy of Chicago Press, Chicago i London 2005

Tania Modlski, Another World? Daytime Television and Women's Work in the Home, w: P. Gibian (red.) MassCulture and Everyday Life,

Okely Judith, Wizualizm i krajobraz: patrzeć i widzieć w Normandii, tum. I. Kurz, „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” 2005, nr 4, s. 11-21]

Pełczyński Grzegorz i Ryszard Vorbrich (red.), Antropologia wobec filmu i fotografii, Biblioteka Telgte, Poznań 2004

Pełczyński Grzegorz i Ryszard Vorbrich (red.), Obrazy kultur, Biblioteka Telgte, Poznań 2007

Pink Sarah, László Kürti and Ana Isabel Afonso (red.), Working Images. Visual Research and Representation in Ethnography, Routledge, London 2004

Sacks Oliver, Widzieć i nie widzieć, w: tenże, Antropolog na Marsie, Poznań 1995

Taylor Lucien (red.), Visualizing Theory. Selected Essays from V.A.R 1990-1994, Routledge, New York i London 1994

Efekty uczenia się:

Student zapozna się

- ze znaczeniem pojęcia kultura wizualna

- z historycznymi i kulturowymi uwarunkowaniami patrzenia

- z kwestią mediatyzacji współczesnych obrzędów

- z rolą mediów w różnych kulturach i kulturowym uwarunkowaniem wykorzystania i odbioru mediów

- z teoretycznymi podejściami, które pozwolą mu zmierzyć się z tematami dotyczącymi roli wizualności i mediów we współczesnej kulturze.

Metody i kryteria oceniania:

1. Obecność i aktywność na zajęciach – 25%, maksym. 2 nieusprawiedliwione nieobecności

Oraz (do wyboru przez studenta)

2. Esej na wybrany przez studenta temat z zakresu prowadzonego przedmiotu (zatwierdzony przez prowadzącego; 12000-15000 znaków) bądź alternatywnie egzamin pisemny z zakresu zajęć - 75%

Zajęcia w cyklu "Semestr letni 2023/24" (w trakcie)

Okres: 2024-02-19 - 2024-06-16
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Konwersatorium, 30 godzin więcej informacji
Koordynatorzy: Sławomir Sikora
Prowadzący grup: Sławomir Sikora
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Zaliczenie na ocenę
Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych.
ul. Długa 44/50
00-241 Warszawa
tel: +48 22 55 49 126 https://www.wne.uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.1.0-2 (2024-02-19)