Lokalność w teorii i badaniach

fakultatywne
obowiązkowe
ogólnouniwersyteckie

Uczestnicy zajęć zapoznają się z teoriami socjologicznymi i antropologicznymi społeczności lokalnych. Na podstawie konkretnych przypadków badawczych dowiadują się, które są prezentowane i omawiane w trakcie zajęć dowiadują się w jaki sposób zaprojektować własne badanie, które techniki byłyby w danym przypadku najbardziej efektywne.

mieszany: w sali i zdalnie
w sali
w sali i w terenie

Zajęcia poświęcone są problematyce współczesnych społeczności lokalnych wiejskich i miejskich. Pokazujemy wybrane, istotne procesy wpływające na przekształcanie się społeczności lokalnych, przywołujemy teorie i koncepcje z tego obszaru, jak również omawiamy problemy natury metodologicznej. Po omówieniu podstawowych problemów teoretycznych i metodologicznych. Przyjrzymy się problemom związanym z badaniem współczesnych społeczności lokalnych odwołując się do konkretnych przypadków zróżnicowanych kulturowo i geograficznie.

Etnografia, etnologia, antropologia kulturowa czy społeczna formowały się w toku badań niewielkich, przestrzennie zorientowanych społeczności ludzkich. To w lokalnych kontekstach społeczeństw i kultur wykształciły się m.in. metoda etnograficzna i klasyczne paradygmaty antropologicznej refleksji nad zebranym materiałem empirycznym. Pomnikowi „ojcowie założyciele” współczesnych badań terenowych tacy jak choćby Bronisław Malinowski czy Alfred Reginald Radclife – Brown, nigdy nie zyskaliby rangi klasyków gdyby nie kontakt ze społecznościami lokalnymi Triobrandów, Andamanów i próby uporządkowania, opisu oraz interpretacji procesów społecznych i kultury owych niewielkich grup ludzkich.

Bez społeczności lokalnej nie byłoby wymienionych dyscyplin naukowych. To właśnie ze względu na jej obecność miały one szansę zaistnieć, a potem rozwijać się rozszerzając pole swojego zainteresowania na obszary wykraczające dalece poza problematykę niewielkiej, stosunkowo zamkniętej społeczności.

1) M. Halamska, Wieś jako przedmiot badań naukowych, (w:) Wieś jako przedmiot badań naukowych na początku XXI wieku, M. Halamska (red.), Warszawa 2011, ss.225-240.

2) E. Hobsbawn, T. Ranger, Tradycja wynaleziona, Kraków 2008, ss. 9-24.

3) A. Jadach-Sepioło, Gentryfikacja miast, „Problemy Rozwoju Miast” 2007, nr 4/3, ss. 66-79.

4) A. Jawłowski, Wokół społeczności lokalnej – kilka uwag teoretycznych, (w:) I. Oliwińska, Jawłowski (red.), Społeczność lokalna w badaniu. Gmina Tolkmicko, Warszawa 2015, ss. 71 – 102.

5) D. Jędrzejczyk, Geografia humanistyczna miasta, Warszawa 2004, ss.207 – 266.

6) S. Krzysztofik i in., Rewitalizacja jako proces odbudowujący tożsamość miejsca poprzez ochronę dziedzictwa kulturowego, „Studia Miejskie” 2017,nr 26, ss. 83-93

7) J. Kurczewska, Robocze ideologie lokalności. Stare i nowe schematy, (w:) J Kurczewska Oblicza lokalności. Tradycja i współczesność, Warszawa 2006, ss. 88 – 129.

8) W. Kuligowski W., Antropologia współczesności. Wiele światów, jedno miejsce, Kraków 2007, ss 9 – 36.

9) P.T. Kwiatkowski, Losy rodziny a pamięć zbiorowa, (w:) Wobec przeszłości – pamięć przeszłości jako element kultury współczesnej, Warszawa 2005, ss. 234-252

10) B. Szacka, Czas przeszły, pamięć, mit, (w:) Wobec przeszłości – pamięć przeszłości jako element kultury współczesnej, Warszawa 2006, ss. 17-66; 99-146.

11) A. Szpociński, Formy przeszłości a komunikacja społeczna (w:) A. Szpociński, P. T. Kwiatkowski (red.), Przeszłość jako przedmiot przekazu, Warszawa, 2006.

12) M.S. Szczepański, Społeczności lokalne i regionalne a ład kontynentalny i globalny, (w:) Kręgi integracji i rodzaje tożsamości. Polska, Europa, Świat, W. Wesołowski, J. Włodarek (red.) Warszawa 2005, ss.121-140

13) M. Wieruszewska, Wieś w oczach antropologów, (w:) Wieś jako przedmiot badań naukowych na początku XXI wieku, M. Halamska (red.), Warszawa 2011, ss.169-186.

14) T. Zarycki, Peryferie czy pogranicza? Krytyczne spojrzenie na współczesne posługiwanie się terminem pogranicza, (w:) B. Jałowiecki, S. Kapralski (red.), Peryferie i pogranicza: O potrzebie różnorodności, Warszawa 2012.

Umiejętność samodzielnego sformułowania pytań i problemów badawczych w oparciu o teorie lokalności. Samodzielne zaprojektowanie i realizacja badania

Obecność na zajęciach, regularne przygotowywanie wyznaczonych zadań. Praca zaliczeniowa lub kolokwium.

-