Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych - Centralny System Uwierzytelniania
Strona główna

Psycholingwistyka

Informacje ogólne

Kod przedmiotu: 3007-N1B2PS
Kod Erasmus / ISCED: 05.3 Kod klasyfikacyjny przedmiotu składa się z trzech do pięciu cyfr, przy czym trzy pierwsze oznaczają klasyfikację dziedziny wg. Listy kodów dziedzin obowiązującej w programie Socrates/Erasmus, czwarta (dotąd na ogół 0) – ewentualne uszczegółowienie informacji o dyscyplinie, piąta – stopień zaawansowania przedmiotu ustalony na podstawie roku studiów, dla którego przedmiot jest przeznaczony. / (0114) Kształcenie nauczycieli ze specjalizacją tematyczną Kod ISCED - Międzynarodowa Standardowa Klasyfikacja Kształcenia (International Standard Classification of Education) została opracowana przez UNESCO.
Nazwa przedmiotu: Psycholingwistyka
Jednostka: Instytut Polonistyki Stosowanej
Grupy: Przedmioty 2 roku sepcjalizacji nauczycielskiej - stacjonarne 2-go sopnia
Przedmioty specjalizacji nauczycielskiej - stacjonarne 2-go stopnia
Wszystkie przedmioty polonistyczne - oferta ILP (3001...) , IJP (3003...) i IPS (3007...)
Punkty ECTS i inne: 3.00 Podstawowe informacje o zasadach przyporządkowania punktów ECTS:
  • roczny wymiar godzinowy nakładu pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się dla danego etapu studiów wynosi 1500-1800 h, co odpowiada 60 ECTS;
  • tygodniowy wymiar godzinowy nakładu pracy studenta wynosi 45 h;
  • 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom pracy studenta potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się;
  • tygodniowy nakład pracy studenta konieczny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się pozwala uzyskać 1,5 ECTS;
  • nakład pracy potrzebny do zaliczenia przedmiotu, któremu przypisano 3 ECTS, stanowi 10% semestralnego obciążenia studenta.

zobacz reguły punktacji
Język prowadzenia: polski
Rodzaj przedmiotu:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia:

w sali

Skrócony opis:

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z wybranymi zagadnieniami z pogranicza psychologii i językoznawstwa. Są to problemy neurolingwistyki w świetle badań kognitywnych, problemy kategoryzacji językowej i organizacji słownika umysłowego, komunikacji zwierzęcej w konfrontacji z cechami języka ludzkiego, a także teorie filogenezy i ontogenezy mowy oraz psycholingwistyczne problemy dwujęzyczności i glottodydaktyki. Przedmiot wchodzi do puli zajęć przygotowujących studentów do pracy nauczyciela na III etapie edukacji.

Pełny opis:

Zajęcia mają służyć przedyskutowaniu następujących tematów:

 Wstęp do psycholingwistyki: przedmiot, historia i metodologia badań psycholingwistycznych. Podstawowe terminy.

 Elementy neurolingwistyki w kontekście językoznawstwa kognitywnego („o języku ucieleśnionym”).

 Słownik umysłowy i kategoryzacja językowa na przykładzie badań nad językiem emocji.

 Język ludzi a język zwierząt.

 Filogeneza języka: powstanie i rozwój języka ludzkiego.

 Ontogeneza języka: biologiczne i kulturowe uwarunkowania rozwoju mowy dziecka.

 Bilingwizm i nauczanie języków obcych w kontekście badań psycholingwistycznych.

Na pierwszym spotkaniu możliwe będzie uzupełnienie programu o zagadnienia interesujące grupę lub zmodyfikowanie zaproponowanych wyżej tematów.

Literatura:

1. J. Aitchison, Ssak, który mówi. Wstęp do psycholingwistyki, Warszawa 1991.

2. J. Aitchison, Ziarna mowy: początki i rozwój języka, Warszawa 2002.

3. J. Bartmiński, Stereotypy mieszkają w języku. Studia etnolingwistyczne, Lublin 2009.

4. B. Bierwiaczonek, O języku ucieleśnionym, [w:] Językoznawstwo kognitywne III. Kognitywizm w świetle innych teorii, red. O. Sokołowska, D. Stanulewicz, Gdańsk 2006.

5. J. Diamond, Trzeci szympans. Ewolucja i przyszłość zwierzęcia zwanego człowiekiem, Warszawa 1998.

6. M.D. Hauser, N. Chomsky, W.T. Fitch, The faculty of language: What is it, who has it, and how did it evolve? „SCIENCE” 2002, vol. 298, 22 listopada, s. 1569-1579: www.sciencemag.org

7. Język jako przedmiot badań psychologicznych. Psycholingwistyka ogólna i neurolingwistyka, red. I. Kurcz, H. Okuniewska, Warszawa 2011.

8. M. Kielar-Turska, Eleonory Rosch koncepcja kategorii semantycznych. Badania własne [w:] Studia z psycholingwistyki ogólnej i rozwojowej, red. I. Kurcz, Wrocław 1983.

9. I. Kurcz, Język a psychologia, Warszawa 1992.

10. I. Kurcz, Pochodzenie języka, [w:] tejże Psychologia języka i komunikacji, Warszawa 2000, s. 29-45.

11. G. Lakoff, M. Johnson, Metafory w naszym życiu, Warszawa 1988 (wstęp T.P. Krzeszowskiego).

12. T. Maruszewski, Reprezentacje pojęciowe, [w:] tegoż Psychologia poznawcza, Warszawa 1996, s. 184-203.

13. A. Mikołajczuk, Mówiąc o uczuciach: między naturą i kulturą. O podstawach konceptualizacji uczuć w kontekście semantycznych badań porównawczych, „Etnolingwistyka” 2011, t. 23, s. 67-82.

14. Mózg a zachowanie, red. T. Górska, A. Grabowska, J. Zagrodzka, Warszawa 2005 (gł. rozdziały 19. i 20).

15. J. Porayski-Pomsta, Psycholingwistyka, "Polonistyka" 1989, z. 7.

16. Psychologiczne aspekty dwujęzyczności, red. I. Kurcz, Gdańsk 2007 (Wstęp – s. 17-34).

17. Psycholingwistyka, red. J. B. Gleason, N. B. Ratner, Gdańsk 2005.

18. Psychologia języka dziecka. Osiągnięcia, nowe perspektywy, red. B. Bokus, G.W. Shugar, Gdańsk 2007.

19. R. M. Seyfarth, D. L. Cheney, Czy małpy myślą? „Świat Nauki” 1993, nr 2, s. 52-59.

20. J.R. Taylor, Kategoryzacja w języku. Prototypy w kategorii językoznawczej, Kraków 2001.

21. M. Tomasello, Kulturowe źródła ludzkiego poznawania, Warszawa 2002.

22. A. Wierzbicka, Język – umysł – kultura. Wybór prac, red. J. Bartmiński, Warszawa 1999 (jeden artykuł do wyboru).

23. M. Zagrodzki, Słownik umysłowy [w:] Psychologia a semiotyka. Pojęcia i zagadnienia, red. I. Kurcz, Warszawa 1993, s. 178-190.

Efekty uczenia się:

W zakresie wiedzy Student/Studentka zna i rozumie:

 miejsce psycholingwistyki wśród innych nauk; podstawowe pojęcia psychologii odnoszące się do odbioru i przetwarzania informacji, mowy i języka, myślenia i rozumowania, uczenia się i pamięci;

 tezę „o ucieleśnieniu języka”, odwołującą się do wyników badań neurolingwistycznych;

 cechy języka ludzkiego i systemów porozumiewania się zwierząt oraz hipotetyczne czynniki warunkujące narodziny i rozwój języka ludzkiego;

 mechanizmy kategoryzacji językowej oraz organizację i funkcjonowanie słownika umysłowego;

 główne teorie nabywania mowy przez dziecko;

 uwarunkowania bilingwizmu, w tym pozytywne i negatywne konsekwencje różnych sytuacji nabywania języka drugiego oraz uczenia się języka obcego.

Odniesienie do szczegółowych efektów uczenia się z rozporządzenia MNiSW z 25 lipca 2019 r.:

B.1.W1, B.1.W2, B.1.W3, B.1.W4, C.W7

W zakresie umiejętności Student/Studentka potrafi:

 obserwować, analizować i wyjaśniać procesy rozwojowe uczniów w perspektywie psycholingwistycznej;

 rozpoznawać bariery i trudności uczniów w procesie uczenia się;

 identyfikować potrzeby uczniów i wspomagać ich w rozwijaniu zdolności i zainteresowań.

Odniesienie do szczegółowych efektów uczenia się z rozporządzenia MNiSW z 25 lipca 2019 r.:

B.1.U1, B.1.U5, B.1.U6, B.1.U1, B.1.U5, B.1.U6, B.1.U8

W zakresie kompetencji społecznych Student/Studentka jest gotów/gotowa do:

 wykorzystania zdobytej wiedzy psycholingwistycznej do analizy zdarzeń pedagogicznych;

 twórczego poszukiwania najlepszych rozwiązań dydaktycznych sprzyjających postępom

uczniów.

Odniesienie do szczegółowych efektów uczenia się z rozporządzenia MNiSW z 25 lipca 2019 r.:

B.1.K1, B.1.K2, C.K1

Grupa zajęć z rozporządzenia MNISW w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela z 25 lipca 2019 r.: B

Metody i kryteria oceniania:

Nakład pracy:

Udział w zajęciach: 30

Przygotowanie do zajęć (w tym czytanie wskazanej literatury): 30

Przygotowanie do testu zaliczeniowego: 30

Podstawa zaliczenia:

 kontrola obecności (dopuszczalne są 2 nieobecności w semestrze);

 aktywny udział w zajęciach;

 końcowe zaliczenie pisemne (test).

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2023/24" (zakończony)

Okres: 2023-10-01 - 2024-01-28
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 32 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Helena Balcerek, Agnieszka Mikołajczuk
Prowadzący grup: Agnieszka Mikołajczuk
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Tryb prowadzenia:

w sali

Zajęcia w cyklu "Semestr zimowy 2024/25" (jeszcze nie rozpoczęty)

Okres: 2024-10-01 - 2025-01-26
Wybrany podział planu:
Przejdź do planu
Typ zajęć:
Ćwiczenia, 30 godzin, 32 miejsc więcej informacji
Koordynatorzy: Helena Balcerek, Agnieszka Mikołajczuk
Prowadzący grup: (brak danych)
Lista studentów: (nie masz dostępu)
Zaliczenie: Przedmiot - Zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia - Zaliczenie na ocenę
Tryb prowadzenia:

w sali

Opisy przedmiotów w USOS i USOSweb są chronione prawem autorskim.
Właścicielem praw autorskich jest Uniwersytet Warszawski, Wydział Nauk Ekonomicznych.
ul. Długa 44/50
00-241 Warszawa
tel: +48 22 55 49 126 https://www.wne.uw.edu.pl/
kontakt deklaracja dostępności USOSweb 7.0.3.0 (2024-03-22)